Jakie badania podlegają ocenie Komisji ds. Etyki Badań Naukowych UJ CM?
Komisja ocenia m.in. wnioski o wyrażenie opinii w sprawie etycznych aspektów projektów badań naukowych z udziałem ludzi (obserwacyjne, ankietowe) lub z wykorzystaniem danych osobowych (retrospektywna analiza danych lub dokumentacji medycznej, badania z wykorzystaniem istniejących baz danych), badań z wykorzystaniem materiału pochodzącego ze zwłok i innych badań nie spełniających definicji eksperymentu medycznego, ale mogących rodzić wyzwania etyczne lub prawne.
Zgodnie z Komunikatem nr 13 Pełnomocnika Prorektora CM ds. nauki i współpracy międzynarodowej
z 27 kwietnia 2023 roku „Badacze Uniwersytetu Jagiellońskiego – Collegium Medicum zobowiązani są do pozyskania wymaganej pozytywnej opinii dla prowadzonych przez siebie badań„.
Przykłady badań niebędących eksperymentem medycznym, które nie podlegają opinii Komisji ds. Etyki Badań Naukowych UJ CM:
- badanie z udziałem zwierząt (wymaga pozytywnej opinii Komisji Etycznej ds. Doświadczeń na Zwierzętach)
- badanie na organizmach i mikroorganizmach genetycznie modyfikowanych (wymaga zgody organu właściwego ds. badań nad GMO/GMM)
- badanie z wykorzystaniem pozyskanych komercyjnie komórek, linii komórkowych, komórek macierzystych, krwi, osocza (nie wymaga uzyskiwania dodatkowych zgód, z zastrzeżeniem wyjątku c) wskazanego niżej)
- metaanalizy i przeglądy systematyczne oparte wyłącznie na publicznie dostępnych danych oraz opublikowanym piśmiennictwie (nie wymaga uzyskiwania dodatkowych zgód, z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych niżej )
- inne niż wskazane wyżej badania naukowe (biologiczne, biochemiczne, farmaceutyczne, analityczne, itp.) (nie wymaga uzyskiwania dodatkowych zgód)
Wyjątki (rozwiń):
Przykłady analiz/badań, które wymagają opiniowania przez Komisję ds. Etyki Badań Naukowych UJ CM:
a) Dostęp do niepublikowanych danych (np. gdy autorzy przeglądu kontaktują się z autorami badań aby uzyskać pełniejsze dane, co potem opisują w metodologii). Jeśli w przeglądzie systematycznym wykorzystywane są niepublikowane dane, które zawierają informacje dotyczące uczestników badań (np. dane kliniczne lub dane z rejestrów).
b) Interakcja z danymi wrażliwymi. Jeśli przegląd systematyczny dotyczy tematów wrażliwych (np. zdrowie psychiczne, dane biometryczne) i obejmuje analizę materiałów, które nie były pierwotnie opublikowane w pełni lub są trudnodostępne.
c) Inne, zgodnie z wytycznymi czasopisma – do weryfikacji przez Badacza.
W przypadku wątpliwości, czy planowane badanie wymaga uzyskania opinii Komisji ds. Etyki Badań Naukowych UJ CM, należy złożyć wniosek do Komisji za pośrednictwem systemu Komisji Etyki.
